TTAD

Bu çalışmanın amacını, futbol kulübü taraftarlarının sadakat düzeyleri ile kulüp marka imajına yönelik algılarının incelenmesi oluşturmaktadır. Bu çerçevede çalışmada, taraftarların sergilediği futbol tüketim kalıpları ve çağdaş sadakat kavramının öncülleri, toplumsal sosyolojik etkileşimler dikkate alınarak kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Çalışmada taraftarlık olgusunun katmanlı yapısından hareketle farklı taraftar tiplerine yer verilmiştir. Bu sayede taraftar sadakatinin daha iyi anlaşılması hedeflenerek kulüplerin oluşturduğu marka imajının, futbolun tüketicisi konumundaki taraftarlar üzerindeki etkisi derinlemesine değerlendirilmiştir. Taraftarların kulüpleriyle kurduğu ilişkilerin analiz edildiği araştırma kapsamında 514 kişilik katılımcı grubuna ulaşılarak veri toplanmış, Kulüp İmaj Ölçeği, Taraftar Kimliği Ölçeği ve Takım Sadakati Ölçeği gibi yapılandırılmış ölçüm araçlarından yararlanılmıştır. Çalışmanın temel katkısı; marka imajı düzeyi arttıkça taraftar sadakati düzeyinin de yükseldiği ve istatistiksel olarak daha anlamlı olduğunun ortaya konmuş olmasıdır.

Anahtar Kelimeler: Futbol, taraftar tipi, taraftar sadakati, marka imajı

DOI : 10.15659/ttad.17.2.206 [PDF]

Günümüzde teknolojik gelişmeler, pazarlama uygulamalarını oldukça fazla etkilemiştir. Özellikle deneyim yaratma ve iletişim noktasında bilgisayar tabanlı oyunlaştırma kavramı öne çıkmaktadır. Bu çalışma, oyunlaştırmanın üniversite marka iletişimine etkisini Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi örneği üzerinden incelemektedir. “Tavşan Bandosu” adlı dijital oyun, kampüs birimlerini tanıtmak, öğrenciyle duygusal bağ kurmak ve marka bilinirliğini artırmak amacıyla geliştirilmiştir. Oyunda görevler, hikâyeleştirme, ödüllendirme ve etkileşimli mini oyunlarla zenginleştirilmiş, Unity ve MagicaVoxel gibi araçlarla profesyonel olarak tasarlanmıştır. Tavşan karakteriyle yürütülen macera, kullanıcıları kampüste sanal gezintiye çıkarırken, üniversiteye yönelik olumlu bir algı da oluşturmaktadır. Oyunlaştırmanın deneyim odaklı yapısı, özellikle dijital kuşakla etkili iletişim kurmak isteyen üniversiteler için stratejik bir avantaj sunmaktadır. Bu bağlamda, oyunlaştırma güçlü bir marka iletişimi aracı olarak değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Oyunlaştırma, Kurumsal Marka İletişimi, Unity, MagicaVoxel

DOI : 10.15659/ttad.17.2.207 [PDF]

Gerekçeli Davranış Teorisine odaklanılarak hazırlanan bu araştırmanın amacı, restoran müşterilerinin iklim değişikliği farkındalığı ve satın alma öncesi sosyal medya kullanımlarının sürdürülebilir tüketim davranışlarına etkisini belirlemektir. Bu kapsamda hazırlanan bir anket formu ile İzmir’de faaliyet gösteren gastronomi tesisi müşterilerinden kolayda örnekleme yöntemiyle Kasım 2023-Nisan 2024 arasında 434 adet geçerli anket toplanmıştır. Araştırmanın model uyumu doğrulayıcı faktör analizi ile belirlendikten sonra hipotezler yapısal eşitlik modeli ile test edilmiştir. Farklılıkları test etmek için ise t-testi ve One-Way ANOVA testleri gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları; satın alma öncesi sosyal medya kullanımının, restoran müşterilerinin sürdürülebilir tüketim davranışlarını ve iklim değişikliği farkındalıklarını artırdığını; iklim değişikliği farkındalığının sürdürülebilir tüketim davranışlarını azalttığını göstermektedir. Kadınların iklim değişikliği farkındalıkları ve sürdürülebilir tüketim davranışları, erkeklere göre anlamlı düzeyde daha yüksektir. Restoran müşterilerinin sürdürülebilir tüketim davranışlarının Gerekçeli Davranış Teorisine dayandırılarak incelenmesi, bu çalışmanın orijinalliğini oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir tüketim davranışları, restoran müşterileri, iklim değişikliği farkındalığı, sosyal medya

DOI : 10.15659/ttad.17.2.208 [PDF]

Upcycling activities are important options in preserving the economic value of waste and reducing its harm to the environment. Both companies and consumers engage in upcycling, which encompasses a diverse range of applications. In this study, consumer upcycling behavior and its antecedents are evaluated in Türkiye. In order to assess the research hypotheses, a cross-sectional design is adopted. Online data is collected from 769 adult consumers through convenience sampling. Research findings show that Turkish consumers’ interest in upcycling is low. Results of the study provide evidence that consumer creativity has a significant influence on upcycling behavior. In addition, consumer environmental concern plays a moderator role and strengthens the relationship between creativity and upcycling behavior. Both consumer curiosity and frugality are shown to heighten creativity.

Keywords: Upcycling, creativity, curiosity, frugality

DOI : 10.15659/ttad.17.2.209 [PDF]

This study is an empirical attempt to understand the formation of customer trust among airline passengers and to determine whether the factors influencing customer trust differ between legacy and low-cost airlines. Examining the determinants of trust in airlines, the study separately tests the effects of brand image and price fairness on trust, emphasizing the mediating role of price fairness in the relationship between brand image and customer trust. Data were analyzed using partial least squares structural equation modeling. A multi-group analysis was conducted to determine whether these differences were statistically significant. The findings supported the hypotheses regarding the direct and indirect effects on trust. Furthermore, while differences in customer trust levels were observed based on the airline business model, no significant variation was found in customers’ perceived brand image.

Keywords: Airlines, Consumer Behavior, Customer Trust, Brand Image, Price Fairness

DOI : 10.15659/ttad.17.2.210 [PDF]

Sosyal ev robotları, ev ortamında insanlarla sosyal etkileşim kurmak üzere tasarlanmış, yapay zeka destekli robotlardır. Bu çalışmada, bilgisel gizlilik, duygusal destek, araçsal destek, antropomorfik tasarım ve teknolojik yenilikçilik gibi faktörlerin bireylerin sosyal ev robotlarına duyduğu güven üzerindeki etkileri ve güvenin kullanım niyeti üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu çalışma, sosyal ev robotlarına yönelik güven algısının hem kuramsal hem de uygulamalı açıdan daha derinlemesine anlaşılmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Kuram sal olarak, sosyal destek, antropomorfik tasarım ve teknolojik yenilikçilik gibi faktörlerin güven üzerindeki etkisini inceleyerek insan-robot etkileşimi literatüründe sınırlı çalışılmış bir boşluğu doldurmaktadır. Uygulama açısından ise, sosyal ev robotlarının henüz yaygınlaşmadığı Türkiye bağlamında, tüketici güvenini şekillendiren faktörleri ortaya koyarak pazarlama yöneticilerine stratejik öneriler sunmaktadır. Çalışmanın bulguları, bilgisel gizlilik, duygusal destek, araçsal destek, antropomorfik tasarım ve teknolojik yenilikçiliğin sosyal ev robotlarına duyulan güven üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca, araştırma bulgularına göre, güvenin kullanım niyeti üzerin de güçlü ve anlamlı bir etkisi bulunmaktadır. Bu çalışma, Türkiye’de ikamet eden tüketicilerin sosyal ev robotlarına karşı duydukları güven duygusunun anlaşılması ve güven duygusunun tüketicilerin kullanım niyetleri üzerindeki etkisinin tespit edilmesi açısından alan yazınına katkı sağlamayı ve Türkiye’deki pazarlama yöneticilerine yol göstermeyi hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler: Sosyal ev robotları, güven, bilgisel gizlilik, teknolojik yenilikçilik, kullanım niyeti

DOI : 10.15659/ttad.17.2.211 [PDF]

Bu çalışmanın amacı Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi öğrencilerinin bilinçli tüketim eğilimlerini sosyal sorumlu tüketim, çevreye duyarlı tüketim, etik tüketim, rasyonel tüketim ve gönüllü sadelik temelinde belirlemek ve bu değişkenler aracılığıyla öğrenci gruplarının profillerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda kota örneklemesi ile belirlenen 2000 öğrenciye yüz yüze anket uygulanmış ve analizler geçerli görülen 1941 anket üzerinden gerçekleştirilmiştir. Kullanılan ölçeğin yapı geçerliliği için faktör analizi uygulanmış ve sosyal sorumlu tüketim, etik dışı tüketim, çevreye duyarlı tüketim, rasyonel tüketim, ekonomik tüketim, ekolojik ambalaj duyarlılığı, enerji tüketim duyarlılığı ve gönüllü sadelik olarak isimlendirilen sekiz faktör elde edilmiştir. Elde edilen faktörler kullanılarak gerçekleştirilen kümeleme analizinde dört küme tespit edilmiş ve özellikleri incelenerek aktivistler, bilinçsizler, uyananlar, çıkarcılar olarak isimlendirilmeleri uygun görülmüştür. Öğrencilerin küme aidiyetleri ile demografik özellikleri arasındaki ilişkiler ki-kare analizleri ile incelenmiştir. Bulgular ışığın da uygulayıcılara ve araştırmacılara öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Bilinçli tüketim, çevreye duyarlı tüketim, sosyal sorumlu tüketim, gönüllü sadelik, etik tüketim

DOI : 10.15659/ttad.17.2.212 [PDF]

This study aims to examine the complex relationship between product involvement, price sensitivity, conspicuous consumption, the feeling of pleasure, and post-purchase cognitive dissonance. Data were collected from 511 participants utilizing a convenience sampling technique. The results demonstrate the directional effects among the variables. While product involvement significantly and inversely affects price sensitivity, no relationship was found between product involvement and cognitive dissonance. Moreover, it was concluded that the feeling of pleasure positively and significantly affects both price sensitivity and cognitive dissonance. On the other hand, price sensitivity was found to have no effect on cognitive dissonance. This study is significant as it investigates both positive and negative consumer emotions alongside conspicuous consumption within a single integrated model, highlighting how these variables directly impact the pre- and post-purchase experience.

Keywords: Conspicuous consumption, cognitive dissonance, price sensitivity, product involvement, pleasure

DOI : 10.15659/ttad.17.2.213 [PDF]

This study investigated consumers’ compulsive buying, hoarding, and stockpiling behaviors via survey and experimental methods along with the web scrapping of the stocking contents in customer reviews left on a widely used online shopping portal. Before filling in related scales, participants in the survey phase rated various products in terms of their essentialities and estimated each product’s average price and maximum price they would be willing to pay to calculate their “urge to buy” scores. Compulsive buying (CB) and hoarding behaviors were positively correlated, women agreed with compulsive buying statements more, and younger adults and the low-income group reported higher hoarding tendencies. Urge to buy scores were positively correlated with products’ perceived essentialities. Additionally, high-CB group considered the products more essential for themselves than low-CB group, while high- and low-hoarding groups retained similar product essentialities. Consumer review analysis also showed the percentage of stockpiling contents, which based on the data given after actual shopping, was positively correlated with products’ perceived essentiality rankings obtained in online survey. The results overall underline the potential of using big data method to detect consumer behaviors along with or even beyond conventional methods in consumer research, such as surveys or experiments. The results were discussed in the light of related literature.

Keywords: compulsive buying, hoarding, stockpiling, urge to buy, big data

DOI : 10.15659/ttad.17.2.214 [PDF]

Given their interest in health behavior, researchers increasingly use theoretical models as guides for decision-making. The Theory of Planned Behavior (TPB) and the Health Belief Model (HBM) are among the most widely applied frameworks in predicting behaviors such as smoking and food consumption. This study conducted a bibliometric analysis of 804 studies on TPB and HBM, indexed in Web of Science and Scopus, published between 1982 and 2025. VOSviewer software enabled co-authorship, co-citation, keyword co-occurrence, and bibliographic coupling. Findings showed a rising trend of publications in TPB and HBM with dominance from developed countries. The underrepresentation of low- and middle-income countries indicates a global research gap and calls for increased collaboration and inclusivity in health behavior.

Keywords: Theory of planned behavior, Health belief model, health behavior, bibliometric analysis, VOSviewer

DOI : 10.15659/ttad.17.2.215 [PDF]

Bu çalışma, tüketici davranışları alanında S-O-R paradigmasının kullanımını içerik ve bibliyometrik analiziyle incelemektedir. Web of Science ve Scopus veri tabanlarında yer alan 678 çalışma, SPAR-4SLR adımlarıyla sistematik literatür değerlendirmesine tabi tutulmuştur. Bulgular, en sık kullanılan anahtar kelimelerin satın alma niyeti, tüketici davranışı, güven, e-ticaret, sosyal ticaret ve marka sadakati olduğunu göstermektedir. En fazla atıf alan çalışmalar Sherman (1997), Chang (2008) ve Jacoby (2002)’dir. En çok yayın yapılan dergi Journal of Retailing and Consumer Services, en çok kullanılan yöntemler SEM ve PLS-SEM’dir. Yazarlar arasında Ting (7 yayın), ülkeler bazında ise Çin (202), ABD (121) ve Hindistan (68) öne çıkmaktadır. Çalışma, S-O-R temelli araştırmalara kapsamlı bir literatür ve içgörü sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: SOR teori, tüketici davranışı, içerik analizi, bibliyometrik analiz, sistematik literatür değerlendirme

DOI : 10.15659/ttad.17.2.216 [PDF]

Bu çalışma, pazarlama biliminde soyut kavramların ampirik olarak ölçülebilir hale getirilmesi süreci olarak tanımlanabilecek operasyonelleştirmeyi, teorik ve metodolojik bir çerçevede incelemektedir. Bilim sel gerçeklikten yola çıkarak, pazarlama araştırmalarında kavramsal tutarlılığın ve operasyonel tanımların öneminin tartışıldığı bu çalışmada kavramsallaştırma, operasyonelleştirme ve ölçüm süreçleri arasındaki hassas ayrım derinlemesine ele alınmıştır. Pazarlama araştırmalarında sıkça kullanılan satın alma niyeti kavramı üzerinden ulusal pazarlama akademisinde kavramsal tanımlar ile operasyonel ölçümler arasındaki uyumsuzluklara dikkat çekilmektedir. Çalışma temelde bu uyumsuzlukların bilimsel bilgi birikimi ve teorik gelişim üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekmeyi hedeflemekte, teorik ve metodolojik açıdan tutarlı araştırmalar yapılması için öneriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Operasyonelleştirme, Pazarlama, Satın Alma Niyeti

DOI : 10.15659/ttad.17.2.217 [PDF]

DOI : 10.15659/ttad.17.2.218 [PDF]